Een Korte Geschiedenis van Belgische Chocolade
Voor zover de reikwijdte van chocolade zich uitstrekt, is het nog steeds Brussel dat de norm stelt als het om consumptie gaat
In 1915 merkte Louise Agostini op dat de delicate chocolade die haar man al drie jaar maakte, werd verpletterd in de tassen die werden gebruikt om ze te verpakken. Ze ontwikkelde een oplossing genaamd de ballotin, een eenvoudige kartonnen doos die ervoor zorgde dat hun vracht intact bleef, wat snel opgemerkt werd door andere chocolademakers die het ontwerp overnamen om hun eigen zoetigheden te beschermen. Bijna een eeuw later is deze verpakking netjes gestapeld op schappen over de hele wereld, vooral rond Pasen.
Ongeveer zestig jaar eerder verhuisde een man genaamd Jean Neuhaus van Zwitserland naar , en vestigde een apotheek – een voorloper van de moderne apotheker – in een kelder in de Galeries Royales Saint-Hubert. De lokale bevolking ontwikkelde al snel een voorkeur voor Neuhaus' remedies, die onder andere drop, marshmallows en repen pure chocolade omvatten, en de focus van zijn werk verschoof daarom van medicijnen naar zoetigheden. Het bedrijf groeide en werd uiteindelijk overgedragen aan Neuhaus' zoon, Frédéric, en vervolgens aan zijn kleinzoon, Jean Neuhaus II.
Het was Neuhaus II die, in 1912, het jaar van de dood van zijn vader, erin slaagde om een zachte fondantmix in een harde chocoladeschaal te omhullen, en zo de eerste ter wereld te creëren praliné. Het was een onmiddellijk succes en zou in de daaropvolgende jaren zijn weg vinden in de monden van elke zoetekauw ter wereld, met de traditie van Belgische chocolade maken die een van de meest gevierde exportproducten van het land zou worden in de loop van de twintigste eeuw.
Slechts een jaar nadat de praliné werd onthuld, vestigde een man genaamd Leonidas Kestekides zich in Brussel, nadat hij zijn vormende jaren in Griekenland had doorgebracht voordat hij eind negentiende eeuw naar Amerika verhuisde om zijn brood te verdienen als banketbakker. Hij was uitzonderlijk in zijn ambacht, won prestigieuze prijzen op de Wereldtentoonstellingen van 1910 en 1913, en zag in Brussel de perfecte omgeving om zijn vak uit te oefenen, om nog maar te zwijgen van een jonge dame met wie hij prompt trouwde.
Drieëntwintig jaar later introduceerde zijn neef het gebruik van een guillotine-raam waardoor de producten van het bedrijf konden worden verkocht, een ontwerp dat bij lange na niet zo levensbedreigend was als de naam zou doen vermoeden. Het stelde klanten in staat om te kopen en te bladeren terwijl ze voorbij liepen, in plaats van fysiek de winkel binnen te gaan, en was dus iets van een voorbode van het drive-through raam. Het bracht bovendien de hoogwaardige chocolade van Leonidas iets dichter bij de massa's, en vervulde een droom van de oprichter van het bedrijf die vandaag de dag wordt gerealiseerd door de vele chocolatierwinkels die in heel Brussel kunnen worden gevonden.
In de Galeries Royales Saint-Hubert alleen al zijn er bijvoorbeeld vier chocolatierwinkels, waaronder de originele winkel van Neuhaus (die nog steeds volledig operationeel is) en Godiva, opgericht op de Grand Place door Joseph Draps in 1926, iets meer dan een decennium nadat Louise Agostini de eerste ballotinhad ontworpen. De naam van het bedrijf kan worden herleid tot de West Midlands van Engeland, waar een dame genaamd Godiva ooit een nieuwe benadering van belastingprotest ontwikkelde door door de straten van Coventry te rijden zonder ook maar een enkel kledingstuk. Het was een daad die haar een reputatie bezorgde voor gepassioneerd, gedurfd en puur te zijn, kwaliteiten die Draps ook in zijn chocolade zag.
In 1958 begon Godiva zich buiten de grenzen van België uit te breiden, een strategie die het bedrijf eerst naar Parijs en vervolgens naar Noord-Amerika zou brengen, en zo een wereldwijde aanwezigheid zou vestigen die betekent dat Godiva nu een van de meest herkenbare Belgische chocolatiers ter wereld is. Het is misschien slechts tweede na een merk dat in 1960 door Guy Forbert werd opgericht, dat in het afgelopen halve eeuw wereldwijd alomtegenwoordig is geworden en nu een geliefd geschenk is onder gasten op etentjes en last-minute Moederdag-inkopers over de hele wereld.
Guy leerde zijn ambacht aan de Antwerpse School voor Banketbakkerij en Patisserie, waar hij begon met het verkopen van truffels op een lokale markt voordat hij Guylian oprichtte. Terwijl hij degene was die het idee had om elke chocolade de vorm van een schelp te geven en deze te vullen met een hazelnootkern, was het zijn vrouw, Liliane, die de onderscheidende gemarmerde coating ontwikkelde die elke Guylian praliné onmiddellijk herkenbaar maakt. Het bedrijf heeft nu de capaciteit om tot 75 ton chocolade op één dag te produceren, een verbazingwekkende indicatie van het succes dat het heeft behaald.
Het verhaal van deze vier bedrijven presenteert een voorbeeld van de reis van Belgische chocolade, van de wortels onder de geplaveide straten van Brussel tot de schappen van winkels over de wereld. Toch, zover zijn reikwijdte ook strekt, zijn het nog steeds de Brusselaars die de lat hoger leggen als het gaat om consumptie. Dit is een stad met één chocolatier voor zelfs 2.000 inwoners, waar een enkele persoon 15 pond chocolade per jaar eet. Het is deze obsessie met chocolade die ervoor zorgt dat een van België's meest geliefde exportproducten dat nog vele jaren zo zal blijven.
Afbeelding door EverJean
